Шүдний паалангийн дахин эрдэсжилт буюу Remineralization гэж юу вэ?

Шүдний дахин эрдэсжилт гэдэг нь шүдний хатуу эдийг нөхөн сэргээх, засварлах биологийн процесс бөгөөд амны хөндийн орчинд өдөр тутам явагдаж байдаг. Энэхүү процесс нь шүдний гадна гардаргуугаас алдагдсан шүдний пааланг буцаан нөхөн сэргээх замаар шүд цоорох өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх маш чухал хүчин зүйл юм. 

Шүдний дахин эрдэсжилт нь шүдний гэмтлийг нөхөн сэргээдэг

Хүний амны хөндийд ашиг тустай бичил биетний зэрэгцээгээр хор хөнөөлтэй нянгууд мөн оршин байдаг. Зарим нянгуудын амны хөндийд орсон чихэрлэг зүйлийг боловсруулах бодисын солилцооны үр дүнд хүчил үүсэх бөгөөд энэхүү хүчил нь шүдний паалангийн гадаргууг түлж гэмтээснээр паалангийн бат бөх байхад чухал нөлөөтэй кальци, фосфат ионы алдагдалд хүргэнэ. Энэхүү шүдний паалан гэмтэх процессийг demineralization буюу шүдний эрдэсгүйжилт гэж нэрлэдэг бөгөөд энэ нь шүд цоорох өвчин үүсэх хамгийн гол шалтгаан юм. Шүдний паалан эрдсээ алдаж эрдэсгүйжилтэнд өртөхөөс сэргийлдэг хүчин зүйлсэд шүлс, фтор, хоол хүнсний шим тэжээл, амны хөндийн пробиотик бичил биетнүүд зэрэг хамаарна. 

Шүдний дахин эрдэсжилтэнд шүлсний нөлөө

Шүлс нь амны хөндийд чихрийн улмаас үүссэн хүчлийг саармагжуулж идэвхгүй болгохын зэрэгцээ шүдийг кальци ба фосфатын ионоор хангаж дахин эрдэсжилтийн процессийг дэмждэг. Амны хөндийн орчинд шүлсний урсгал байнга тогтмол хөдөлгөөнд орших тул энэ нь шүд буйлны завсар хуримтлагдсан хоол хүнсний үлдэгдлийг цэвэрлэхийн зэрэгцээгээр хор хөнөөлт нянгуудыг зайлуулж байдаг. Шүдний гадаргуугаас хөнөөлт нянгуудыг зайлуулж цэвэрлэх нь шүдний гадаргууд  кальцийн ион нэвчихэд туслана. Иймд амны хөндийд шүлс байнга хэвийн хэмжээнд ялгарах нь шүд дахин эрдэсжих процесс явагдахад маш чухал хүчин зүйл юм.

Харин гадаад болон дотоод хүчин зүйлсийн нөлөөгөөр шүлсний ялгаралт багасч ам хуурайшилт болоход шүд дахин эрдэсжих процесс удааширдаг. 

Шүдний дахин эрдэсжилтэнд фторын үүрэг

Фторт нэгдэл нь шүдний эрдсийн алдагдлаас сэргийлэх шүд дахин эрдэсжихэд маш чухал үүрэгтэй гол хүчин зүйл юм. Фторт материалыг шүдэнд тавихад шүдний паалангийн бүтцийн нэгж болох гидроксиапатитын зарим кальцийн молекулууд фтороор солигдоно. Ийнхүү кальцийг орлон байршсан фторын молекул нь дахин эрдэсжилтийн процессийн явцад шүлснээс фосфатыг өөртөө татан илүү бат бөх гидроксиапатитийг үүсгэдэг.  

Фторт нэгдлийг шүдэнд ерөнхийдөө шүдний оо эсвэл фторт түрхлэг хэлбэрээр өгдөг боловч хүнд хэлбэрийн эрдсийн алдагдалд зориулагдсан эмнэлзүйн илүү өндөр тунгийн материалууд байдаг. 

Шүдний дахин эрдэсжилтийн процессийг нэмэгдүүлэх түлхүүр хүчин зүйлс

Шүд эрсдээ алдах demineralization ба шүд дахин эрдэсжих remineralization процесс нь амны хөндийд байнга явагдаж байдаг зүйлс юм. Харин амны хөндийн эрүүл ахуйн дэглэмийг баримтлах нь шүд дахин эрдэсжих процессийг эрдсээ алдахаас илүү дэмжиж өгдөг. 

Үүний тулд:

  • Шүдээ өдөрт хоёроос доошгүй удаа угаах, шүдний завсараа завсарын утсаар цэвэрлэх нь хор хөнөөлт нянгийн өсөлтийг таслан зогсоож, нянгийн ялгаруулах хүчлийн аюулыг бууруулна
  • Сахарын агууламж өндөр ундаа, чихэр, амттан хэрэглэхээс аль болох зайлсхийх.
  • Витамин ба эрдэс минералиар баялаг навчит ногоон ургамал, бяслаг, загас, өндөг хүнсэндээ хэрэглэж шүдний дахин эрдэсжилтийг дэмжих
  • Шүдний эмнэлэгт тодорхой хугацааны давтамжтайгаар байнга хандаж шүдний эрдэсгүйжилт үүссэн бол эмчилгээ хийлгэх.  Шүдний эрдэсгүйжилтийг эрт илрүүлэх нь хүндрэл үүсэхээ сэргийлэх сайн талтай

 

 

 

Бусад мэдээ

Шүд цоорох өвчний хүндрэл шүдний зөөлөн эдийн үрэвсэл pulpitis гэж юу вэ?
Шүдний хатуу эдэд үүссэн цоорол даамжирч хөнөөлт нян бактери ба тэдгээрийн ялгаруулж буй хорт бодисууд шүдний доторх хөндийрүү нэвтэрч судас мэдрэлийн багц, зөөлөн эдийг гэмтээн үрэвсүүлэх эсвэл гадаад хүчин зүйлс, цочруулын улмаас шүдний зөөлөн эд цочирч гэмтсэний улмаас үүсэх үрэвсэлт өвчнийг шүдний зөөлцийн үрэвсэл буюу пульпит гэж нэрлэдэг. Шүдний зөөлц буюу pulp нь шүдний цөгцний хөндий болон сурвалжийн сувагт байрладаг. Зөөлц нь мэдрэлийн ширхэг, судас, тунгалгийн зангилаанаас бүрдэнэ. Хэрэв шүдний цоорлыг цаг тухайд нь бага байхад нь л эмчлүүлээгүй бол халдвар цааш дамжин шүдний хөндийд байх судас мэдрэлийн багцад халдварлан үрэвсүүлнэ.
2020-05-20 08:50
Шүдний ховил битүүлэх ломбо буюу сийлант гэж юу вэ?
Сийлант гэдэг нь шүдний цоорлоос сэргийлэх зорилгоор байнгын бага араа болон араа шүдний зажлах гадаргууд тавьдаг хуванцар хамгаалалт, ломбо юм.
2020-05-05 08:52
Шүдний өвчнөөс урьдчилан сэргийлэхэд фторын ашиг тус
Сүүлийн жилүүдэд сошиал медиагийн хөгжлийг дагаад хүмүүсийн дунд толгой эргэм эргэлзээтэй аль нь зөв нь мэдэгдэхгүй мэдээлэл тархах болсоны нэг нь фторын тухай ойлголт юм. Нэг талаар оо, сойз, амны хөндийн эрүүл мэндийн бүтээгдэхүүний худалдааны компаниуд телевиз радиогоор өдөр бүр фтор агуулсан бүтээгдэхүүний ашиг тусын талаар сурталчилж байхад нөгөө талд сошиал медиа дээр фтор агуулсан оогоор шүдээ угаах нь эрүүл мэндэд хортой фторгүй оогоор угаах нь сайн гэсэн суртал ухуулга хүчтэй явж байгаа харагддаг. Энэ асуудал дээр мэргэжлийн үүднээс зөвлөгөө өгөхөд, фтор бол шүдний эрүүл мэндэд зайлшгүй чухал бодис юм.
2020-04-29 09:25